Jakiej przeszłości potrzebuje przyszłość? Interpretacje dziejów narodowych w historiografii i debacie publicznej na Ukrainie 1991-2004

Wprowadzenie

1. Kilka słów wstępu

2. Dwa sposoby myślenia onarodzie i historii - wybór perspektywy badawczej

3. Historyk jako intelektualista - perspektywa postkomunistyczna

4. Obywatelski model rozwoju państwa ukraińskiego

5. Ukraina jako "nieukończony projekt nowocześności"

6. Narracje o przyszłości Ukrainy na tle sytuacji politycznej kraju w latach 1991-2004

7. O strukturze książki

Część I

Polityczny i ideologiczny kontekst sporów o przeszłość na Ukrainie

1. Polityczne spektrum Ukrainy w pierwszych latach XXI wieku

2. Pojęcie narodu i interpretacja dziejów Ukrainy w ujęciu zwolennika "projektu europejskiego"

3. Pojęcie narodu i interpretacja dziejów Ukrainy w ujęciu zwolenników projektu "do Europy razem z Rosją"

4. Różnice między projektami a polityczne tło "walki o historię" na Ukrainie w latach 1991-2004

122

5. Jak radzić sobie z wewnętrzną różnorodnością Ukrainy? Dociekania socjologiczne i interpretacje intelektualistów

137

5.1. Geografia tożsamości historyczno-kulturowych na współczesnej Ukrainie

143

5.2. Naród i historia a poszukiwania optymalnej strategii obywatelskiego rozwoju Ukrainy

156

Część II

Naród w teorii, historiografii i dyskusjach o przeszłości we współczesnej Europie

161

Część III

Historiografia ukraińska i historiograficzna refleksja nad dziejami Ukrainy w XX wieku i współcześnie

253

1. Ukraińska historiografia w XX w. (przed 1989 r.). Główne cechy ujęcia dziejów Ukrainy w schematach: narodnickim, "państwowym" i radzieckim

253

2. Historiografia ukraińska i historiograficzna refleksja nad dziejami Ukrainy 1989-2004

266

2.1. Za czy przeciw zmianom -linia podziału u progu niepodległości Ukrainy (1989-1991)

268

2.2. Rozwój instytucjonalny i strukturalne zmiany pól badań nad przeszłością Ukrainy w latach 1991-2004

294

2.3. Syntezy dziejów Ukrainy z lat 1991-2000 i publiczne role ich autorów

279

2.4. Dyskusja na temat stanu ukraińskiej historiografii - krytyki "z zewnątrz" i krajowe na nie reakcje (1993-2001)

315

2.5. Postawy wobec postmodernizmu w historiografii ukraińskiej około roku 2000

341

2.6. Oczami "nowych" krytyków: stan historiografii ukraińskiej u progu XXI wieku

351

Część IV

Dzieje Ukrainy w syntezach wydanych w latach 1991-2004

375

Epilog

EPILOG, czyli co zostało po rewolucji?

779

Bibliografia

797

Indeks osób

839

** W książce "Jakiej przeszłości potrzebuje przyszłość? Interpretacje dziejów narodowych w historiografii i debacie publicznej na Ukrainie 1991-2004" Tomasz Stryjek opisuje w jaki sposób współczesna Ukraina radzi sobie z własną historią. Na tle politycznych, ideologicznych i identyfikacyjnych podziałów społeczeństwa ukraińskiego przedstawia analizę interpretacji dziejów Ukrainy sformułowanych w syntezach, które ukazały się w tym kraju w latach 1991-2004. Interesuje się zwłaszcza tym, jak historycy ukraińscy rozumieją kategorię narodu oraz jak wykorzystują teorie narodu i nacjonalizmu funkcjonujące w nauce światowej. Książka zawiera także obszerne informacje o stanie historiografii niepodległej Ukrainy, recepcji w niej nowoczesnych podejść badawczych, stosunku historyków do wyzwania postmodernizmu w badaniach przeszłości. Wprowadza czytelnika w polityczny, ideologiczny i intelektualny kontekst "walki o historię" w kraju, którego historyczne położenie "między Wschodem a Zachodem" skłania do łączenia różnych systemów wartości i różnych ocen przeszłych wydarzeń. *

W książce "Jakiej przeszłości potrzebuje przyszłość? Interpretacje dziejów narodowych w historiografii i debacie publicznej na Ukrainie 1991-2004" Tomasz Stryjek opisuje w jaki sposób współczesna Ukraina radzi sobie z własną historią. Na tle politycznych, ideologicznych i identyfikacyjnych podziałów społeczeństwa ukraińskiego przedstawia analizę interpretacji dziejów Ukrainy sformułowanych w syntezach, które ukazały się w tym kraju w latach 1991-2004. Interesuje się zwłaszcza tym, jak historycy ukraińscy rozumieją kategorię narodu oraz jak wykorzystują teorie narodu i nacjonalizmu funkcjonujące w nauce światowej.
Książka zawiera także obszerne informacje o stanie historiografii niepodległej Ukrainy, recepcji w niej nowoczesnych podejść badawczych, stosunku historyków do wyzwania postmodernizmu w badaniach przeszłości. Wprowadza czytelnika w polityczny, ideologiczny i intelektualny kontekst "walki o historię" w kraju, którego historyczne położenie "między Wschodem a Zachodem" skłania do łączenia różnych systemów wartości i różnych ocen przeszłych wydarzeń. *